boventoonzang

The Ouroboros Concert

Voor nederlands even naar beneden skrollen.

Here is a letter I wrote earlier this year when I was about to turn 50 (want to get on the mailinglist too? let me know!):

I love the number 49 and its symbolism. Much better than 50. So I prefer to send out a shout to everyone on the last day of my 49th year in which I am walking on this strange and wonderful place called earth, rather than on the first day of the 50th year. My dear sister Daphne somehow knew I wanted to celebrate while I was still 49, when she organised a surprise party for me several months ago. I completely and totally bought it, even after my mom and two friends showed up in a park where you would not expect that. What a great present!

And then the Tuvans, for whom 49 is a special number, play their magic on me too. Tuva and its inhabitants have shaped my life in many ways. When I was halfway on to this point of my life and getting close to 25 years old, I first visited Tuva and fell in love with the place forever. 12 Years later I visited Tuva with June Wen, and it was then and there that we found out that we are destined for each other. That led to our marriage, to our kids, to me moving to Taiwan. Life-changing experiences in which Tuva seemed to play a role.

And right now, guess what? Earlier this year I began organising several Tuvan concerts here in Taiwan, and I was asked to curate two different acts for the Asian Pacific Traditional Arts Festival. And today (last day of 49) the first Tuvan group, a young quartet called Ezengi, has just finished their job (which they did very well) and returns to Tuva. And tomorrow (first day of 50) four fine senior musicians arrive from Tuva to Taiwan for this weekend’s performances: Shonchalai and Nachyn Choodu, Andrei Öpei and Valerii Mongush. Coincidence?

 

And then, there was this other coincidence this year. When I fist visited Tuva I learned about a Scythian ornament found during archaeological excavations, consisting of a panther biting its own tail. A wonderful symbol of infinity and the ever-repeating cycles of events. “Ma fin est mon commencement” (“my end is my beginning’) as mediaeval poets and musicians such as Guillaume de Machaut knew so well. This spring a very noble and inspiring friend, the philosopher Fons Elders, sent around a message with his view about this symbol, which is known as the ouroboros in the western world. A little later I performed in the Oosterkerk in Amsterdam with the wonderful Turkish ney player Sinan Arat, a concert I had arranged to be filmed so that I could share it with everybody. In the background of our stage happened to be . . . an ouroboros. So a few days ago, while working on the video I decided to call it “The Ouroboros Concert”. The next day I took the Tuvans to the Pacific Ocean – Tuva being very far removed from any sea or ocean. They decided to try surfing and that’s how I noticed the Scythian ouroboros tattooed on the arm of Anchy Damdyn. What a great idea! The first time ever I imagined I could have a tattoo too.

So by way of celebration and to express the gratitude I feel for being a human amidst so many wonderful human beings I share this Ouroboros concert video with you.

 

Nederlands

Hier is een brief die ik onlangs rondstuurde, toen ik op het punt stond 49 te worden (ook op de mailinglijst? laat het weten!):

49 Is een prachtig getal met een prachtige symboliek. Veel beter dan 50. Dus stuur ik een groet aan iedereen op de laatste dag van de 49 jaar dat ik op deze vreemde, wonderlijke planeet rondloop, in plaats van de eerste dag van mijn 50e. Mijn lieve zus Daphne voelde kennelijk al aan dat ik liever even stil sta bij mijn leven op mijn 49e, toen ze een surprise party voor me oganiseerde enkele maanden geleden. Ik stonk er totaal in, zelfs nadat mijn moeder en enkele vrienden spontaan opdoken in een park waar je hen toch niet 1-2-3 samen verwacht. Wat een geweldig cadeau!

En de Toevanen, voor wie het getal 49 ook speciale betekenis heeft, duiken ook weer op haast magische wijze op. Zoals jullie weten hebben Toeva en haar inwoners mijn leven op allerlei manieren vorm gegeven. Toen ik halverwege het punt was waar ik nu ben, dus bijna 25 jaar oud, bezocht ik Toeva voor het eerst en raakte voorgoed verslingerd aan deze plek. 12 Jaar later ging ik naar Toeva met June en we ontdekten, toen en daar, dat we voorbestemd waren voor elkaar. Dat leidde dus tot ons huwelijk, kinderen en tenslotte mijn verhuizing naar Taiwan. Nog een levenswending waar Toeva haast een sturende hand in leek te hebben.

En wat is er nu aan de hand? Ik begon eerder dit jaar een aantal Toevaanse concerten te organiseren hier in Taiwan, en werd onder andere verzocht twee programma’s in te vullen voor het Asian Pacific Traditional Arts Festival. En vandaag (de laatste dag dat ik 49 ben) vertrekt de eerste Toevaanse groep, een jong kwartet genaamd Ezengi (nadat ze zich trouwens uitstekend gekweten hebben van hun taak). En morgen (de eerste dag dat ik 50 ben) arriveren er vier geweldige senior musici uit Toeva: Shonchalai en Nachyn Choodu, Andrei Öpei en Valerii Mongush. Toeval?

 

En dan was er nog iets dit jaar. Toen ik Toeva voor het eerst bezocht leerde ik een Scythisch ornament kennen, dat bij archeologische opgravingen gevonden was en dat bestaat uit een panter die in zijn staart bijt. Een prachtig symbool van oneindigheid en de eeuwigdurende cycli van gebeurtenissen. “Ma fin est mon commencement” zoals middeleeuwse dichters en musici als Guillaume de Machaut heel goed wisten. Dit voorjaar stuurde vriend en inspiratiebron Fons Elders een bericht rond met daarin zijn visie op dit symbool, dat bekend staat als oeroboros in de westerse wereld. Iets later trad ik op in de Oosterkerk in Amsterdam met een geweldige Turkse ney-speler, Sinan Arat, een concert dat ik liet opnemen op video (en waarvoor je de link onderaan vindt). Juist achter ons podium bevond zich . . . een mooie uit hout gesneden oeroboros. En dus besloot ik een aantal dagen geleden toen ik met de video bezig was om ons optreden Het Oeroboros Concert te noemen. De volgende dag (afgelopen zaterdag) nam ik de Toevaanse musici mee naar de oceaan (waar de Toevanen verder van verwijderd zijn dan zo’n beetje wie dan ook ter wereld). Ze wilden graag gaan surfen en zo ontdekte ik de tatoeage van zo’n Scytische oeroboros op de arm van Anchy Damdyn. Wat een geweldig idee! Nooit eerder had ik ook maar een seconde de gedachte gekoesterd dat een tatoeage voor mij zelf ook best interessant kon zijn.


Dus om even stil te staan bij dit bijzondere moment in mijn leven en uitdrukking te geven aan de dankbaarheid om een mens te zijn te midden van allerlei fantastische mensen met wie ik mij omringd weet, deel ik nu deze Oeroboros concertvideo met jullie.

 

Concert with Sinan Arat in Oosterkerk, Amsterdam

Over enkele weken doe ik een dubbelconcert met Sinan Arat in de Oosterkerk in amsterdam. Hij is vooral bekend van zijn ney spel, zijn hoofdinstrument. Ik heb hem nog niet ontmoet maar we hebben wel overlegd hoe we het willen gaan doen. Vanwege ons beider voorliefde voor improvisatie hebben we besloten te proberen om niet twee solo-blokken te spelen met een beetje overlap, maar de uitwisseling aan te gaan. Ik ben al langer op zoek naar samenwerking met een goede fluitspeler. In Taiwan zijn die dun gezaaid, zeker spelers die een dergelijke rijke, luchtige klank produceren. Dat heb je natuurlijk in Japan met de shakuhachi en in India met de bansuri (die Sinan ook bespeelt). Maar ik werd helemaal stil van het spel van Sinan toen ik gisteren onderstaande video van hem bekeek. Van die prachtige, lange, rustige tonen, waarin de adem steeds doorklinkt, en daarmee de ziel van de speler – of van de muziek zelf zo je wilt.

 

 

Sinan bespeelt naast de ney rietfluit ook lijsttrommels en zingt, en hij heeft Indiase muziek bestudeerd. En aangezien ik de laatste jaren ook experimenteer met fluiten en met de Marrokaanse bendir lijsttrommel én omdat ik ook al jaren met Indiase muziek bezig ben, hebben we aardig wat overlap. Ik ben heel benieuwd hoe dat gaat uitpakken, zijn voornamelijk traditionele spel met mijn meer experimentele benadering.

 

Het concert is op zondag 15 juli en begint om 12:00

Gratis toegankelijk (donaties welkom).

Adres: Oosterkerk, Kleine Wittenburgerstraat 1, Amsterdam.

 

De dag ervoor doe ik een eendaagse workshop boventoonzang, ook in de Oosterkerk in Amsterdam, voor wie wil kennismaken met deze techniek.

 

Beluister ook het mooie interview met Sinan rondom de VPRO sessie.

“Sinan Arat uit Turkije speelt en improviseert op de ney (Turkse fluit) en laat zich inspireren door de Ottomaanse en Anatolische traditie. Hij wordt begeleid door Alper Kekeç op percussie. In het interview met Giovanca vertelt Sinan hoe hij kennis leerde maken met de ney.”

 

 

 

Stem/Voice Workshop in Amsterdam

(for English see below)

Het is al weer jaren geleden dat Mark van Tongeren in Nederland een workshop heeft gegeven. In juli is er weer een kans om 1 of 2 dagen aan je stem te werken en zelf te ervaren hoe je boventonen in je stem hoorbaar kunt maken.

 

Workshop Stemyoga & boventonen
Zaterdag 8 juli (beginners), zondag 9 juli (gevorderden)
10:00 – 20:00 (met 2 pauzes)
Dokzaal, Plantage Doklaan 10-12, Amsterdam (nabij Artis)

 

In deze workshop maak je kennis met de methode die Mark ontwikkeld heeft om op een natuurlijk manier de mogelijkheden van je stem te verkennen.

Je begint met de adem, meditatie en opwarmoefeningen, waardoor je ‘in je lichaam’ komt. Vandaaruit laat je de klank van je stem in allerlei vormen tevoorschijn komen. We richten ons vervolgens vooral op resonantie/boventonen en op improviseren, en leren hoe die twee beide al gegeven zijn in hoe we dagelijks geluid maken.

De workshop wordt deels gehouden in de geweldige akoestiek van de Dokzaal, een lust voor oog en oor.

Ben je beginner, kom dan dag 1 en ga door met dag 2 als je dat wilt. Als je al ruime ervaring hebt met de stem en boventonen kan je eventueel alleen de tweede dag komen.

We houden twee korte en twee langere pauzes. In de Dokzaal, waar we overdag ook al eens gaan zingen, sluiten we na het avondeten af met een slotsessie. Geheel opgeladen weer naar huis!

Kosten: 1 dag €75, 2 dagen €130. Je krijgt € 5 euro per-dag korting (€70 1 dag, €120 twee dagen) als je je deze week aanmeldt (uiterlijk vrijdag).

Schrijf naar info@fusica.nl om je aan te melden of voor vragen.

Je kan het bedrag overmaken naar NL89INGB0006301187, t.n.v. M.C. van Tongeren, in Bennebroek.
In principe is de workshop in het Nederlands, mochten er veel niet-nederlandstalige aanmeldingen zijn en wordt het engels, dan hoor je dat.

 

Workshop Voice Yoga & Overtones
Saturday July 8 juli (beginners), Sunday 9 juli (advanced)
10:00 – 20:00 (met 2 pauzes)
Dokzaal, Plantage Doklaan 10-12, Amsterdam (nabij Artis)

In this workshop you get to know Mark van Tongeren’s method to explore the possibilities of your voice in a natural way. You start with breathing, meditation and warming-up exercises, bringing you ‘into your body’.From there you allow the sounds of your voice to appear in many different forms. We continue to focus on resonance/overtones and om improvising and learn how these two are already there in the way in which we make sound in our daily life. The workshop is partly conducted in the amazing acoustics of the Dokzaal. Are you a beginner, join for day 1 and go on to day 2 if you like. If you have ample experience with the voice and overtone singing you could come only on day 2, though following the 2 days is better.
Price: one day €75, 2 days €130. There is a 5 euro per-day euro discount (€65 one day, €120 two days) for early-bird registrars (no later than Friday June 23).

In principle the workshop is in Dutch, but let me know if Dutch is a problem, I’ll let you know if it can be in English. Write an email to info@fusica.nl to register or ask questions.

You can make your payment to NL89INGB0006301187, M.C. van Tongeren, in Bennebroek.

Trailer “Space Sound Voice” – Overtone singing (English)

“Space Sound Voice – A Quest for the Origin of Harmonics” – 45min 2009 German. A film documentary about Overtone Singing and Harmonics.

DVD available on Void Visuals. (title: Raum Klang Stimme).

Harmonic Singing (also known as overtone singing) has the power to move us deeply. It is an ancient form of singing, using our voice to produce two or more tones at once. But how does it work? And how can harmonic singing have such a profound effect on us?

Harmonic Singing (also known as overtone singing) has the power to move us deeply. It is an ancient form of singing, using our voice to produce two or more tones at once. But how does it work? And how can harmonic singing have such a profound effect on us?

In the documentary Raum Klang Stimme (Space Sound Voice), filmmaker Minghao Xu takes us on a quest for the origins of harmonics, giving us insight in our amazing ability to sing harmonics. Not only a varied range of international harmonic singers is introduced, but also the scientific side is well presented, resulting in an inspirig journey through the world of sound.

This film documentation, portraying seven musicians, tells the story of my personal quest for and fascination of ‘overtone-singing’ and the harmonic proportions.

With:

David Hykes
Christian Bollmann
Wolfgang Saus
Danny Wetzels
Hosoo & Transmongolia
Jill Purce
Mark van Tongeren

Jonathan Harvey’s Forms of Emptiness morgen bij Musica Sacra

Morgen opent het Musica Sacra Festival in Maastricht met Forms of Emptiness van de onlangs overleden Britse componist Jonathan Harvey (1939-2012). Een groots opgezet stuk voor drie koren en twee boventoonzangers op basis van de onovertroffen Hart Soetra (een fascinerende tekst die ik zelf sinds een jaar of wat reciteer) en teksten van E.E. Cummings. Was ik in Nederland geweest, dan had ik meegedaan, maar met Diem Borg Groeneveld hebben ze in ieder geval 1 goede boventoonzanger. Hij laat weten zelf wat meer te doen qua boventonen dan wat de partituur voorschrijft. Waarschijnlijk wist Harvey in 1986 nog niet wat er allemaal mogelijk was, of kon hij niemand vinden die kon doen wat hij graag wilde horen. Neemt niet weg dat Harvey een uitstekende componist was met interessante ideeën over muziek en resonantie, zoals na te lezen in zijn boek In Quest of Spirit.

Overigens is deze week de 70e verjaardag van Michael Vetter, avant-garde fluitist en later ook deelnemer aan Stockhausen’s vroege werken met boventoonzang (maar weer niet de eerste, Stimmung, uit 1968). Vetter’s half-Japanse dochter Mayuko schreef nog vóór Harvey’s stuk uit ’86 een boek vol zeer ingewikkelde boventoonzang-etudes. Zij was toen 6 jaar oud…. (en kon elk stuk zelf zingen). Er was dus wel degelijk meer gaande dan Harvey vermoedde. En nog steeds weten componisten niet goed wat ze moeten of kunnen doen met boventonen. Als alles goed gaat zullen Rollin Rachele en ik, alias het Superstringtrio, in november van dit jaar nog eens laten horen wat je allemaal nog meer kan met vokale boventonen, in Amsterdam en in Polen. We houden je op de hoogte. Eerst genieten van Harvey’s Forms…  bij Musica Sacra, gezongen door Studium Chorale o.l.v. dirigent Hans Leenders.

March10-13: PhD defense and performances

On March 13 I shall, deo volente, succesfully defend my thesis

Grenzen van het hoorbare: over de meerstemmigheid van het lichaam (Thresholds of the Audible: about the Multiphony of the Body).

For those interested there are several opportunities to attend performances in the days prior to the defense. All events can be attended free of charge.

Superstringtrio: Rollin Rachele & Mark van Tongeren

Superstringtrio: Rollin Rachele & Mark van Tongeren (Photography Jochem Hartz)

Sunday 10 and Tuesday 12 March

18:30, doors open 18:00

Incognito Ergo Sum, performance

Dokzaal, Plantage Doklaan 8-12, 1018 CM Amsterdam

With Superstringtrio (Rollin Rachele, Mark van Tongeren, voices), Horst Rickels (artistic advice), Daphne van Tongeren (light-performance) and Maksim Chapochnikov (speaker).

+

mark van tongeren nulpunten

0… / Zeropoints

Monday 11 March

13:30-16:30, ongoing

0…: an overtone singing marathon for two singers

Academy of Creative and Performing Arts, Rapenburg 38, Leiden

With Superstringtrio (Rollin Rachele, Mark van Tongeren, voices), Paul Oomen (live compositional direction).

Academy of Creative and Performing Arts, Leiden University, Rapenburg 38, Leiden.

+

Thresholds of the audible

Thresholds of the audible

Wednesday 13 March

12:45 – 13:15 Introductory talk, Zaal 2

13:45 – 14:45 Defense, Senaatskamer

14:45 – 15:45 Reception, downstairs

Academiegebouw, Leiden University, Rapenburg 73, Leiden

On the Fusica website you can find more information on all the events:

Fusica logo

And here you may announce your wish to attend one or more of the events.

Your attendance at one or more of the events will be much appreciated!

Rollin Rachele (Photography: Jochem Hartz)

Rollin Rachele (Photography: Jochem Hartz)

Thanks for sharing, hope to see you.

Mark van Tongeren

Radio-interview over mijn onderzoek naar boventoonzang in Azië

Op zondag 28 oktober zond de Boeddhistische Omroep Stichting een gesprek uit dat Ton Maas met mij had naar aanleiding van mijn onderzoek over boventoonzang en de grenzen van het hoorbare. In het eerste deel kwamen vooral de Aziatische tradities aan bod. De uitzending is hier online te beluisteren: na deze week moet je misschien even doorklikken naar de oudere uitzendingen, en wel die van zaterdag 27 oktober. Het interview is in deel II van de uitzending.

Er zijn onder andere opnames te horen van 3 lama’s van het Drepung Loseling klooster uit Zuid India, die ik 6 jaar geleden in India kon opnemen. Iedereen in Dharamsala was erg druk in verband met de traditionele voordrachten die de Dalai Lama tien dagen lang hield na  het Tibetaanse nieuwjaar( Losar). Het was een groot geluk dat deze monniken, die vaak optreden bij belangrijke rituelen en ceremonieën voor de Dalai Lama, even tijd konden maken, en het was dan ook zo weer voorbij. Maar wat ze presteerden deed me versteld staan, zo spatgelijk was het, en zo anders dan veel andere recitaties en gebeden die ik gehoord heb in de loop der jaren.

De foto is van een cd die andere Drepung monniken maakten in de jaren negentig: mijn foto’s gemaakt in Dharamsala raakten helaas zoek.

Beluister de uitzending van Hemelsbreed van 27 oktober 2012.

Live performances @ Taiwan Computer Music Association

Here are two videos from a live concert at Hsinchu in May 2012. The first piece is mainly based on overtone singing the second one on making computer-like/digital sounds.

Voice and Shruti performed live @ TCMA 2012 Pt. II by Mark van Tongeren from mark van tongeren on Vimeo

Live recording from a piece I did in May 2012 in Hsinchu, Taiwan, at the invitation of the Taiwan Computer Music Association. It was an excellent program of works by various Taiwanese composers of music with computers (Jeff Huang. Chao Ming Tung, TZENG Shingkwei and orthers). I was invited to do a piece together with composer Tzeng Shing-kwei and, before that, to do some of my own work. After a piece for extended vocal techniques, also on VIMEO, I did this longer piece of overtone singing with drones from a shruti box.

Another piece I did in Hsinchu at the invitation of the Taiwan Computer Music Association: a work for extended vocal techniques, and also using a Sakha (Siberian) Jew’s harp (or khomus), thereby losely incorporating elements from typical computer generated sounds.

Enjoy!